Konsènan Kilti Endyen an

Kilti End lan se pami pi ansyen nan mond lan; sivilizasyon nan peyi Zend te kòmanse anviwon 4,500 ane de sa. Anpil sous dekri li kòm "Sa Prathama Sanskati Vishvavara" - premye ak sipwèm kilti nan mond lan, dapre òganizasyon All World Gayatri Pariwar (AWGP).
Dapre Christina De Rossi, yon antwopològ nan Barnet and Southgate College nan Lond, sosyete oksidantal yo pa t toujou wè kilti peyi Zend yon fason pozitif. Premye antwopològ yo te konn konsidere kilti kòm yon pwosesis evolisyonè, epi “tout aspè nan devlopman imen te wè kòm kondwi pa evolisyon,” li te di Live Science. “Nan pèspektiv sa a, sosyete andeyò Ewòp oswa Amerik di Nò, oswa sosyete ki pa t swiv fason lavi Ewopeyen an oswa oksidantal la, te konsidere kòm primitif ak enferyè kiltirèlman. Esansyèlman sa te gen ladan l tout peyi ak pèp kolonize yo, tankou peyi Afriken yo, peyi Zend ak Ekstrèm Oryan an.”
Sepandan, Endyen yo te fè pwogrè siyifikatif nan achitekti (Taj Mahal), matematik (envansyon zewo a) ak medsin (Ayurveda). Jodi a, peyi Zend se yon peyi ki gen anpil divèsite, ak plis pase 1.2 milya moun, dapre CIA World Factbook, sa ki fè li dezyèm nasyon ki gen plis popilasyon apre Lachin. Diferan rejyon yo gen pwòp kilti distenk yo. Lang, relijyon, manje ak atizay se jis kèk nan divès aspè kilti Endyen an.
Lang
Dapre Òganizasyon Mondyal Lasante, peyi Zend gen 28 eta ak sèt teritwa. Pa gen okenn lang ofisyèl nan peyi Zend, dapre yon desizyon Tribinal Siperyè Gujarat an 2010, byenke Hindi se lang ofisyèl gouvènman an. Konstitisyon peyi Zend lan rekonèt ofisyèlman 23 lang ofisyèl.
Anpil moun k ap viv nan peyi Zend ekri nan ekriti Devanagari. Anfèt, se yon move konsepsyon ke majorite moun nan peyi Zend pale Hindi. Malgre ke anpil moun pale Hindi nan peyi Zend, 59 pousan rezidan peyi Zend pale yon lòt bagay apa Hindi, dapre The Times of India. Bengali, Telugu, Marathi, Tamil ak Ourdou se kèk lòt lang yo pale nan peyi a.
Sanskrit, yon ansyen lang Endo-Ewopeyen yo souvan mansyone nan fim aksyon, soti nan Nò peyi Zend. Fason lang nan te kòmanse a se yon pwen deba pami lengwis yo. Li pataje anpil resanblans ak lang angle, franse, farsi ak ris. Nouvo rechèch ADN an 2017 te jwenn ke yon envazyon aryan te ka entwodui kòmansman sanskrit la. "Moun yo te ap deba sou rive lang Endo-Ewopeyen yo nan peyi Zend pandan plizyè santèn ane," te di ko-otè etid la, Martin Richards, yon akeyogenetisyen nan Inivèsite Huddersfield nan Angletè. "Gen yon deba ki dire lontan sou si lang Endo-Ewopeyen yo te soti nan migrasyon ki soti deyò, ki se sa pifò lengwis ta aksepte, oswa si yo te evolye lokalman." [Aryan Invasion Me Have Transformed India's Bronze-Lay Popilasyon]
Relijyon
Yo idantifye peyi Zend kòm kote Endouyis ak Boudis te fèt, twazyèm ak katriyèm pi gwo relijyon yo. Anviwon 84 pousan nan popilasyon an idantifye tèt li kòm Endou, dapre "Manyèl Rechèch sou Devlopman ak Relijyon," edite pa Matthew Clarke (Edward Elgar Publishing, 2013). Gen anpil varyasyon Endouyis, ak kat sèk prensipal - Shaiva, Vaishnava, Shakteya ak Smarta.
Anviwon 13 pousan Endyen se Mizilman, sa ki fè li youn nan pi gwo nasyon Islamik nan mond lan. Kretyen ak Sikh yo reprezante yon ti pousantaj nan popilasyon an, epi gen mwens Boudis ak Jain toujou, dapre "Manyèl" la.
CIA a te site chif menm jan an. Selon World Factbook li a, anviwon 80 pousan nan popilasyon an se Endou, 14.2 pousan se Mizilman, 2.3 pousan se Kretyen, 1.7 pousan se Sikh epi 2 pousan pa espesifye.
Manje
Dapre Inivèsite Texas A&M, lè Anpi Mogol la te anvayi gastronomi Endyen an pandan sizyèm syèk la, yo te kite yon mak enpòtan sou cuisine Endyen an. Cuisine Endyen an enfliyanse tou pa anpil lòt peyi. Li konnen pou gwo varyete asyèt li yo ak itilizasyon liberal li fè de zèb ak epis. Stil pou kwit manje yo varye de rejyon a rejyon.
Ble, diri Basmati ak legim ak chana (Bengal gram) se manje debaz enpòtan nan rejim alimantè Endyen an. Manje a rich ak kari ak epis, tankou jenjanm, koryandè, kadamon, timerik, piman sèk, ak kannèl, pami lòt. Chutney - kondiman epè ak patat ki fèt ak divès kalite fwi ak legim tankou tamarind ak tomat ak mant, silantro ak lòt zèb - yo itilize anpil nan cuisine Endyen an.
Anpil Endou se vejetaryen, men mouton ak poul komen nan plat prensipal pou moun ki pa vejetaryen. The Guardian rapòte ke ant 20 pousan ak 40 pousan nan popilasyon peyi Zend lan se vejetaryen.
Yo manje anpil nan manje Endyen yo ak dwèt oswa ak pen yo itilize kòm istansil. Gen yon gran varyete pen ki sèvi ak repa yo, tankou naan, yon pen plat ki gen ledven epi ki kwit nan fou; ak bhatoora, yon pen plat fri ki an gonfle ki komen nan Nò peyi Zend epi yo manje l ak kari pwa chich.
Achitekti ak Atizay
Egzanp achitekti Endyen ki pi byen koni an se Taj Mahal la, ke anperè Mughal Shah Jahan te bati pou onore twazyèm madanm li, Mumtaz Mahal. Li konbine eleman ki soti nan estil achitekti Islamik, Pès, Tik Otoman ak Endyen. Lend gen anpil tanp ansyen tou.
Lend byen koni pou endistri sinema li a, ke yo souvan rele Bollywood. Istwa sinema peyi a te kòmanse an 1896 lè frè Lumière yo te demontre atizay sinema nan Mumbai, dapre Golden Globes yo. Jodi a, fim yo konnen pou chante ak dans elabore yo.
Tradisyon dans, mizik ak teyat Endyen yo gen plis pase 2,000 ane depi yo retounen, dapre Nilima Bhadbhade, otè "Contract Law in India" (Kluwer Law International, 2010). Pi gwo tradisyon dans klasik yo — Bharata Natyam, Kathak, Odissi, Manipuri, Kuchipudi, Mohiniattam ak Kathakali — baze sou tèm ki soti nan mitoloji ak literati epi yo gen règ prezantasyon rijid.
Yon etid ki te pibliye an avril 2016 nan Journal of Indian Ocean Archaeology te jwenn ke kèk kòn Endyen gen anpil resanblans ak kòn ki fèt an Irlann. Rechèch sa a ka sijere ke de peyi yo te ka echanje lide ak teknik nan fabrikasyon enstriman mizik pandan Laj Bwonz lan. "Franchman, gen kèk kòn ki sanble anpil, jiska pwen kote se tankou temwen vwayaj nan tan," otè etid la Billy Ó Foghlú, yon akeyològ ak etidyan doktora nan Australian National University nan Canberra, te di Live Science. "Si m ta jwenn youn nan enstriman Endyen modèn sa yo nan yon fouyman akeyolojik Irlann epi m pa t konnen sa m ap gade, mwen ta pwobableman sipoze ke se te yon atifak Ilandè nan fen Laj Bwonz lan." [Surprising Echo of Ancient Irland Horns in Indian Instruments]
Rad
Rad Endyen yo idantifye ak sari swa kolore anpil fanm nan peyi a mete. Yon moso rad tradisyonèl pou gason se dhoti a, yon moso twal ki pa koud ki mare nan ren ak janm yo. Mesye yo mete yon kurta tou, yon chemiz lach ki rive nan jenou. Pou okazyon espesyal, mesye yo mete yon sherwani oswa achkan, ki se yon manto long ki gen yon kolye ki pa gen rever. Li boutonnen rive nan kolye a epi desann nan jenou yo. Yo rele yon vèsyon ki pi kout nan yon sherwani yon jakèt Nehru. Yo rele l konsa konsa apre Jawaharlal Nehru, premye minis peyi Zend soti 1947 rive 1964, men Nehru pa t janm mete yon jakèt Nehru. Li te prefere achkan an, dapre Tehelka, yon jounal Endyen. Yo te sitou vann jakèt Nehru a bay moun Lwès yo.
Koutim ak Selebrasyon
Dapre National Geographic, Diwali se pi gwo e pi enpòtan jou ferye nan peyi Zend. Se yon festival senk jou yo rele festival limyè yo poutèt limyè yo limen pandan selebrasyon an pou senbolize limyè enteryè ki pwoteje yo kont fènwa espirityèl. Holi, festival koulè yo, ke yo rele tou festival lanmou, popilè nan sezon prentan an. Peyi a selebre tou Jou Repiblik la (26 janvye), Jou Endepandans lan (15 out) ak anivèsè nesans Mahatma Gandhi (2 oktòb).
